Principes van goed ontwerp

Bij dembrane bouwen we tools die het voor grote groepen zo makkelijk mogelijk maken om over zichzelf te leren en democratischer beslissingen te nemen.

Om ons daarbij te leiden, putten we uit ontwerpprincipes: Jor verdiepte zich in die van de legendarische ontwerper Dieter Rams. Ze bestaan al tientallen jaren, maar zoals het YouTube-kanaal Design Theory laat zien, zijn sommige van deze principes toe aan een update!

“Ik heb altijd benadrukt dat [de principes] niet bedoeld waren om eeuwig mee te gaan. Ze moeten worden bijgewerkt.” - Rams

TP 1 radio-platenspelercombinatie, 1959, door Dieter Rams voor Braun

Goed ontwerp is vernieuwend

maar vernieuw niet om het vernieuwen.

De mogelijkheden voor vernieuwing zijn nog lang niet uitgeput. Technologische ontwikkeling biedt steeds nieuwe kansen voor vernieuwend ontwerp. Maar vernieuwend ontwerp ontwikkelt zich altijd samen met vernieuwende technologie, en kan nooit een doel op zich zijn.

Goed ontwerp maakt een product nuttig

maar “nuttig” betekent voor iedereen iets anders

Een product wordt gekocht om te gebruiken. Het moet aan bepaalde criteria voldoen, niet alleen functioneel, maar ook psychologisch en esthetisch. Goed ontwerp benadrukt de bruikbaarheid van een product en laat alles weg wat daar mogelijk van afleidt.

MPZ 21 multipress citruspers, 1972, door Dieter Rams en Jürgen Greubel voor Braun

RT 20 tischsuper radio, 1961, door Dieter Rams voor Braun

Goed ontwerp is esthetisch

maar schoonheid is subjectief

De esthetische kwaliteit van een product is onlosmakelijk verbonden met de bruikbaarheid, omdat producten die we elke dag gebruiken invloed hebben op wie we zijn en op ons welzijn. Maar alleen goed uitgevoerde objecten kunnen mooi zijn.

Goed ontwerp maakt een product begrijpelijk

maar het mag ook bewust mysterieus of lastig zijn, zodat het uiteindelijk beheersen ervan meer voldoening geeft.

Het verheldert de structuur van het product. Beter nog: het kan het product laten spreken. Op zijn best spreekt het voor zich.

T 1000 wereldontvanger, 1963, door Dieter Rams voor Braun

Cylindric T 2 aansteker, 1968, door Dieter Rams voor Braun

Goed ontwerp is onopvallend

maar het mag opvallen als het bedoeld is om in de weg te zitten

Producten die een doel dienen zijn als gereedschap. Het zijn geen decoratieve objecten en geen kunstwerken. Hun ontwerp moet daarom neutraal en ingetogen zijn, om ruimte te laten voor de zelfexpressie van de gebruiker.

Goed ontwerp is eerlijk

maar het mag ook fantasievol zijn - wat is eerlijkheid in fictie?

Het maakt een product niet vernieuwender, krachtiger of waardevoller dan het werkelijk is. Het probeert de consument niet te manipuleren met beloftes die niet waargemaakt kunnen worden.

L 450 platte luidspreker, TG 60 bandrecorder en TS 45 regeleenheid, 1962-64, door Dieter Rams voor Braun

620 Chair Program, 1962, door Dieter Rams voor Vitsœ

Goed ontwerp gaat lang mee

maar het mag kort leven als het ook regeneratief is.

Het vermijdt modieus te zijn en oogt daardoor nooit verouderd. Anders dan modieus ontwerp gaat het vele jaren mee, zelfs in de wegwerpmaatschappij van vandaag.

Goed ontwerp is grondig tot in het laatste detail

maar dingen aan het toeval overlaten kan tot betere ontwerpen leiden. Teams micromanagen kan een rommel opleveren. Goed ontwerp is eerder als goed tuinieren.

Niets mag willekeurig zijn of aan het toeval worden overgelaten. Zorg en precisie in het ontwerpproces tonen respect voor de gebruiker.

ET 66 rekenmachine, 1987, door Dietrich Lubs voor Braun

606 Universal Shelving System, 1960, door Dieter Rams voor Vitsœ

Goed ontwerp is milieuvriendelijk

maar we willen niet alleen de schade beperken (eco-efficiëntie), we willen het goede vergroten (eco-effectiviteit).

Ontwerp levert een belangrijke bijdrage aan het behoud van het milieu. Het spaart grondstoffen en minimaliseert fysieke en visuele vervuiling gedurende de hele levenscyclus van het product.

Goed ontwerp is zo min mogelijk ontwerp

de schoonheid ervan moet ongehinderd voortkomen uit het doel: het moet geen minimalistische esthetiek hebben die de bruikbaarheid, de productie of de betaalbaarheid ingewikkelder maakt.

Minder, maar beter, omdat het zich concentreert op de essentiële aspecten en de producten niet belast worden met bijzaken. Terug naar zuiverheid, terug naar eenvoud.

L 2 luidspreker, 1958, door Dieter Rams voor Braun